Շրջանավարտներ

1938-1944 թթ. սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև, 1947-1952 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի նվագախմբային դիրիժորության և տեսության բաժիններում՝ պրոֆեսորներ Սարաջևի և Տիգրանովի դասարաններում։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է ԽՍՀՄ պետական նվագախմբում՝ որպես ստաժոր։ 1953-1963 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի դիրիժոր։ 1966-1974 թվականներին և 1976 թվականին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի դիրիժոր։ 1973-1974 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր դիրիժոր, 1964-1966 թվականներին՝ Սարատովի օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժոր, 1966-1968 և 1992-1994 թվականներին՝ ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։ 1969 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, 1979 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1980-2000 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր դիրիժոր։

1952-1959 թթ. սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ Երկրորդ կուրսից ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժին։ 1972 թվականին ավարտել է Ղազարոս Սարյանի կոմպոզիտորական դասարանը։

1987 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում՝ կոմպոզիցիա և իր կողմից մշակված «Ժամանակակից երաժշտության տեխնոլոգիա» դասընթացով։

1994 թվականին եղել է «Հայկական երաժշտական ասամբլեա» հասարակական կազմակերպության հիմնադիրներից։

Ծնվել է արվեստագետների ընտանիքում։ Փոքր տարիքից կապված է եղել թատերական աշխարհի հետ, մշտապես լինելով պապի՝ Վարդան Աճեմյանի կողքին և շրջապատված ականավոր և տաղանդավոր արվեստագետներով։

1962–1969 թթ. սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում: 1973-1978 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, Ղազարոս Սարյանի ստեղծագործական դասարանում: Ուսանողական տարիներին գրված լավագույն ստեղծագործություններից են «Սիմֆոնիկ պոեմը», «Ժողովրդական երգերի շարանը», Պոլիֆոնիկ սոնատը։

Ուսման տարիների գեղարվեստական աճի լուրջ ապացույցը «Կիկոսի մահը» օպերան էր, որը կոմպոզիտորը ներկայացրեց որպես դիպլոմային աշխատանք։ 1981-ին ավարտում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան:

1986–1988 թվականներին դասավանդել է Ալեքսեյ Հեքիմյանի անվան երաժշտական դպրոցում, իսկ 1995–2003 թվականներին աշխատել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում որպես կոմպոզիցիայի դասատու։ 1987 թվականից աշխատում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ դասավանդում է գոծիքավորում և գործիքագիտություն, իսկ 1995 թվականից՝ նաև կոմպոզիցիա։

Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի երգեցողության բաժնում (պրոֆեսոր Արշավիր Կարապետյանի դասարան)։ 1982-1983 թվականներին երգել է Միլանի «Լա Սկալա» օպերային թատրոնում։ 1985 թվականին ուսումը շարունակել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր Եվգենի Նեստերենկոյի դասարան)։ 1980 թվականից եղել է Երևանի Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի մեներգիչ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի զինված ուժերի Ալեքսանդրովի անվան անսամբլի մենակատար։ 1990 թվականին ելույթ է ունեցել Լոնդոնի «Վիգմոր» դահլիճում, որը նրան մեծ հռչակ է բերել։ 1990-ականների սկզբերին ելույթներ է ունեցել եվրոպական քաղաքներում, Ավստրալիայում, որտեղ արժանացել է Հատուկ մրցանակի՝ «Ֆաուստ» օպերային ներկայացման մեջ Մեֆիստոֆելի դերի համար։ 2002-2005 թվականներին մենահամերգներով հանդես է եկել ԱՄՆ-ի, Ավստրիայի, Կանադայի, Գերմանիայի, Չինաստանի, Ճապոնիայի բազմաթիվ քաղաքներում։ Մասնակցել է նաև Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող հայ մշակույթի օրերին։ Ընտրվել է Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի փոխնախագահ Հանդես է եկել Քովենթ Գարդենում, Կոլոն թատրոնում, Լոս Անջելեսի, Վաշինգտոնի օպերային թատրոններում, Մետրոպոլիտեն օպերայում, Վիկտորիայի օպերային թատրոնում, Սիդնեյի օպերային թատրոնում, Մյունխենի պետական օպերային թատրոնում, Կոնսերտգեբաուում (Ամստերդամ), Վիեննայի պետական օպերայում, Բաստիլի օպերայում, Մարսելի օպերայում, Փարիզի բերսի համալիրում, Լիոնի, Աստանայի և այլ հռչակավոր օպերային և ֆիլհարմոնիկ բեմահարթակներում։

Սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Գրիգոր Եղիազարյանի դասարանում։ Կոմպոզիտորի ստեղծագործական նախասիրությունները հետևողականորեն կապված են եղել գործիքային երաժշտության ժանրերին։ Սիմֆոնիկ երաժշտության բնագավառում նշանակալից են երեք ինվենցիոն ցիկլերը սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, կոնցերտային ինվենցիաները դաշնամուրի և նվագախմբի համար, կոնցերտները թավջութակի և նվագախմբի համար, կոնցերտները ջութակի և նվագախմբի համար, դաշնամուրի և նվագախմբի համար։ Կամերային երաժշտության մեջ լայն ճանաչում են ստացել 30 «Ինվենցիոն պիեսները» նվագախմբային գործիքների համար դաշնամուրի նվագակցությամբ, դաշնամուրային երկու սոնատները, սոնատ-դուետը ջութակի և դաշնամուրի համար, ջութակի և դաշնամուրի սոնատը, դաշնամուրային տրիոն։ Հովունցի ստեղծագործությունները հենվում են իր իսկ ստեղծած լադա-տոնայնական համակարգի վրա։ Գ. Հովունցի գործունեության ծանրակշիռ մասն է կազմում մանկավարժական աշխատանքը Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ նա շուրջ 50 տարի դասավանդել է հարմոնիա՝ սերնդեսերունդ փոխանցելով իր մասնագիտական փորձն ու հարուստ գիտական ձեռքբերումները։

Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև որպես խմբավար ուսումը շարունակել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում և ասպիրանտուրայում։ Խմբավարական գործունեության ընթացքում հիմնադրել և ղեկավարել է մի շարք երգչախմբեր, այդ թվում՝ ազգային մրցույթների դափնեկիր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցի երգչախումբը (1982-1988թթ.), Երիտասարդական Կազմակերպությունների Կոմիտեի երգչախումբը (1986-1988թթ.), միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության կամերային երգչախումբը (1984-2002թթ.): 1992-ին հիմնադրել է «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախումբը։

1975-1980 թթ. սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել և ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և թավջութակի բաժինները։ Ավարտելուց հետո նա իր գործունեությունը շարունակել է հայ հոգևոր և ժողովրդական երաժշտության ժանրերում։ Գրիգոր Առաքելյանի մշակումները և ստեղծագործությունները հնչում են տարբեր երկրներում՝ բազմաթիվ հայկական համույթների կատարմամբ։

1993թ. հայ անվանի վինագործ Մարտին Երիցյանի օգնությամբ ստեղծել է հայ նվագարանի մի նոր տեսակ՝ թավ քեմանի, կամ հայկական վիոլա, որն ունի հայ հոգեւոր երաժշտությանը բնորոշ ինքնատիպ հնչողություն։ Այս նվագարանով աշխարհի հայտնի բեմերում հնչել են մեր միջնադարյան երաժշտության այնպիսի գոհարներ, ինչպիսին են՝ Նարեկացու "Գոհար վար" եւ "Աչքն ծով" տաղերի մշակումները, Մաշտոցի Ապաշխարութեան շարականները եւ այլն։

Համագործակցում է աշխարհի տարբեր նվագախմբերի և երգչախմբերի հետ որպես դիրիժոր և մենակատար (Նիդերլանդներ, Գերմանիա, Կանադա, ԱՄՆ, Հայաստան, Ֆրանսիա, Լեհաստան, Պորտուգալիա)։

1961 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան՝ Գրիգոր Եղիազարյանի դասարանը, 1964 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 1957-1964 թթ. դասավանդել է Երևանի Ավետ Գաբրիելյանի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1957 թվականից դասավանդել է նաև Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ 1973-1986 թթ. եղել է ՀԽՍՀ, 1974 թվականից՝ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության քարտուղարը։

Հիմնական ստեղծագործություններից են՝ Սիմֆոնիա (1962), «Հայաստան» պոեմը երգչախմբի համար (1963), «Պրոմեթևս» բալետը (1967, լիբրետտո Եվգենի Չանգայի, ՀԼԿԵՄ մրցանակ՝ 1968), «Պոեմ Լենինի մասին» ձայնի, երգչախմբի և դաշնամուրի համար (1970), «Սահակ Պարթևի հինգ շարականները» (1971, մշակում ձայնի և դաշնամուրի համար) և այլն։ Էմին Արիստակեսյանի «Պրոմեթևս» բալետը Երևանից և ԽՍՀՄ այլ քաղաքներից բացի բեմադրվել է Լեհաստանում։

Սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև, 1967 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ 1961-1992 թվականներին հանդես է եկել որպես ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլի մենակատար, 1996 թվականից՝ նույն անսամբլի գեղարվեստի ղեկավար։ 1992-1996 թվականներին եղել է «Աստղեր» անսամբլի գեղարվեստի ղեկավար և մենակատար։ 1986 թվականին սկսել է դասավանդել Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի քոլեջում, 1990 թվականից՝ Երևանի կոնսերվատորիայում։

Շերամի երգերի լավագույն կատարողների հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակակիր է (1961, Երևան)։ ՆԵրկայում Ռուբեն Մաթևոսյանը Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների վաստակավոր անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարն է։

Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Ալավերդիում, այնուհետև ուսումը շարունակել Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում և Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1965–1968 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Վաչե Ումր-Շատի դասարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել Մոսկվայի Պ. Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ նշանավոր դաշնակահար և մանկավարժ Յակով Զակի դասարանում։ 1971 թվականին ավարտել է կոնսերվատորիան, իսկ 1973 թվականին՝ ասպիրանտուրան։

Սվետլանա Նավասարդյանը միջազգային ճանաչման է արժանացել դեռևս երիտասարդ տարիներին՝ դառնալով Ռոբերտ Շումանի անվան միջազգային մրցույթի, Յոհան Սեբաստիան Բախի անվան միջազգային մրցույթի, Բրյուսելի Եղիսաբեթ թագուհու անվան միջազգային մրցույթի և Սիդնեյի միջազգային դաշնամուրային մրցույթի դափնեկիր։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ հեղինակավոր բեմերում, համագործակցել ճանաչված դիրիժորների և երաժիշտների հետ։

1974 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ է, արժանացել է պետական բազմաթիվ պարգևների։ Սվետլանա Նավասարդյանը հայ դաշնամուրային կատարողական արվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։

Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Այնուհետև սովորել և ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան՝ նախ ջութակի, ապա՝ օպերային երգեցողության մասնագիտությամբ։

Երգչուհու միջազգային կարիերայի կարևոր փուլերից էր Վինչենցո Բելլինիի «Նորմա» օպերայի գլխավոր դերերգի կատարումը 1993 թվականին Վարշավայում, որից հետո նա հրավիրվել է աշխատելու Բոննի օպերային թատրոնում։ Հետագա տարիներին Հասմիկ Պապյանը հանդես է եկել աշխարհի առաջատար օպերային բեմերում և համերգասրահներում՝ Միլանի «Լա Սկալայում», Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերայում» և «Քարնեգի Հոլում», Վիեննայի պետական օպերայում, Փարիզի Բաստիլ օպերայում, Բարսելոնի «Լիսեու» մեծ թատրոնում, Մադրիդի Թագավորական թատրոնում, Սանկտ Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնում և այլուր։

Նրա երգացանկում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Վերդիի, Պուչինիի, Մոցարտի, Բելլինիի և այլ կոմպոզիտորների օպերային դերերգերը։ Հասմիկ Պապյանը նաև մշտապես ներկայացրել է հայկական երաժշտությունը միջազգային բեմերում։ 2004 թվականին արժանացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։

Սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Դաշնամուրի առաջին ուսուցիչներից են եղել Լուիզա Մարգարյանը և Գեորգի Սարաջևը։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Պ. Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Լև Նաումովի, Վերա Գորնոստաևայի և Միխայիլ Պլետնյովի ղեկավարությամբ։

1989 թվականից սկսվել է Սերգեյ Բաբայանի միջազգային կատարողական կարիերան։ Նա առաջին մրցանակների է արժանացել Քլիվլենդի, Համամացուի և Շոտլանդիայի միջազգային դաշնամուրային մրցույթներում՝ կարճ ժամանակում հաստատվելով որպես իր սերնդի ճանաչված դաշնակահարներից մեկը։

Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ հեղինակավոր համերգասրահներում, համագործակցել առաջատար նվագախմբերի, դիրիժորների և մենակատարների հետ։ Զբաղվել է նաև մանկավարժական գործունեությամբ. նրա սաներից է աշխարհահռչակ դաշնակահար Դանիիլ Տրիֆոնովը։ Սերգեյ Բաբայանը «Deutsche Grammophon» հեղինակավոր ձայնագրման ընկերության արտիստ է։

Սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Հետագա մասնագիտական գործունեությունը կապել է դաշնամուրային կատարողական արվեստի և երաժշտական մանկավարժության հետ՝ դառնալով հայկական դաշնամուրային դպրոցի ճանաչված ներկայացուցիչներից մեկը։

Կարինե Օհանյանը երկար տարիներ դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ ղեկավարել է մասնագիտական դաշնամուրի և երգեհոնի ամբիոնը։ Պրոֆեսոր է, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։

Նրա մանկավարժական գործունեության ընթացքում ձևավորվել են բազմաթիվ երիտասարդ դաշնակահարներ, որոնք հետագայում շարունակել են իրենց մասնագիտական գործունեությունը Հայաստանում և արտերկրում։ Կարինե Օհանյանը պարբերաբար ընդգրկվում է հանրապետական և միջազգային երաժշտական մրցույթների մասնագիտական ժյուրիների կազմում։

Երաժշտական կրթությունը սկսել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1963–1968 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային բաժնում։

Ուսանողական տարիներից հանդես է եկել երիտասարդական էստրադային նվագախմբերի հետ, իսկ 1968 թվականից եղել է Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոյի էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախմբի մեներգչուհի։ Ռաիսա Մկրտչյանը դարձել է Առնո Բաբաջանյանի, Կոնստանտին Օրբելյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Մարտին Վարդազարյանի և այլ հայ կոմպոզիտորների բազմաթիվ երգերի առաջին կատարողը։

Երգչուհու կատարմամբ ձայնագրվել է ավելի քան 400 երգ, որոնց զգալի մասը պահպանվում է Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության «Ոսկե ֆոնդում»։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ 2002 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 2006 թվականին արժանացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։

Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Այնուհետև սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ որպես ջութակահար, պրոֆեսոր Վիկտոր Խաչատրյանի դասարանում։ Դիրիժորական արվեստում կատարելագործվել է անվանի հայ դիրիժոր Օհան Դուրյանի ղեկավարությամբ, մասնագիտական խորհրդատվություններ ստացել նաև աշխարհահռչակ դիրիժորներ Գեորգ Շոլթիից, Կլաուդիո Աբբադոյից և Նելլո Սանտիից։

1991 թվականին հիմնադրել է «Սերենադ» կամերային նվագախումբը, որը կարճ ժամանակում ճանաչում է ձեռք բերել Հայաստանում և արտերկրում՝ հանդես գալով հարյուրավոր համերգներով եվրոպական երկրներում և արժանանալով միջազգային մրցույթների մրցանակների։

2000 թվականին Էդուարդ Թոփչյանը նշանակվել է Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ Նրա ղեկավարությամբ նվագախումբը հանդես է եկել բազմաթիվ միջազգային հյուրախաղերով և հեղինակավոր փառատոներում։ Որպես հրավիրյալ դիրիժոր՝ համագործակցել է եվրոպական և այլ երկրների բազմաթիվ առաջատար սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ։ Էդուարդ Թոփչյանը ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ է։